© www.trpezi.eu 
Bihor & Studije Bihor i Forum Bihor i Običaji Bihor i Priče Bihor i Slike Bihor i Pisci Bihor i Doktori Nauka Bihor i Đžamija Bihor i Svadbe Bihor i Recepti Bihor i dječije igre Bihor i dječiji snovi Bihor i Arhelogija Bihor i Turizam Bihor i Planine Bihor i Dijaspora Bihor i Škole KUD “BIHOR” F.K. “PETNJICA” Bihor i knjiga utisaka Etno naselje “TRPEZI” E.D. “POPČA” Trpezi etno selo Radmanska Klisura Muzika Kontakt Arhiva Moj Kutak www.trpezi.eu Bihor Dobro došli u Bihor
.
Bihor Susret Sa Zavicajem

Kreiraj svoju značku
Bihor Petnjica Trpezi Vrbica Tucanje Savin Bor Javorova Kalica 25° Osnivanje opštine Petnjica  BIHOR & STUDIJE
1. Područje Petnjice je geografski, ekonomski i kulturološki  kompaktna cjelina. Obuhvata površinu od 173 km2  sa  28 naselja u kojima prema popisu iz 2011.godine,  bez radnika na privremenom radu u raznim evropskim i drugim državama, živi 6713 stanovnika( prema  popisu iz 2003. godine-sa radnicima na privremenom radu u  inostranstvu bilo ih je 9.760). Područje je  teritorijalno  prilično razuđeno. Udaljenost pojedinih naselja od mjesnog centra – Petnjice kreće se i do 20, a od opštinskog centra -  Berana i do 40 km  Po površini Petnjica je veća od opština: Budva i Tivat, a po broju stanovnika od opština: Andrijevica, Žabljak, Plužine, Šavnik.  2. Prirodni potencijali (zemljište, voda, šume, klima i dr.), kao i  brojnost, struktura i tradicionalna vezanost stanovništva za  zavičaj, čini da Područje  Petnjice  ima  potencijal ne samo za samoodrživost svake moguće organizacije, nego i za značajan  doprinos ukupnom i posebno razvoju poljoprivrede, šumarstva, turizma, vodoprivrede i  slično. Možda upravo  i zbog tih i takvih karakteristika ovo područje je  vjekovima, kako u okviru svojevremenog Otomanskog carstva(do 1913.godine), tako i uKraljevini  Crnoj Gori(1913 – 1918), Kraljevini Jugoslaviji ( 1918 – 1941), kao i u bivšoj SFRJ-u sve do 1957. godine, u administrativnom smislu bilo organizovano kao posebna lokalna  jedinica. Nedovoljno utemeljenom reformom lokalne samouprave iz 1957. godine, Opština Petnjica je, međutim, suprotno volji građana, ukinuta i administrativno pripojena  opštini Berane. 3. Nakon ukidanja opštine, područje Petnjice  je organizovano kao jedna, po svemu najveća u Crnoj Gori, mjesna zajednica sa 28 naselja. Deset godina kasnije, 1963.  godine, područje Petnjice je isparcelisano i  podijeljeno u 7 mjesnih zajednica bez ikakve međusobne koordinacije. Time je umnogome paralisana i svaka moguća kordinacija  samoinicijative samih žitelja u rješavanju komunalnih i drugih životnih problema. Kako ovog područja u razvojnim planovima Crne Gore, tokom čitave polovine minulog  vijeka, praktično i nije bilo, ono je, iako sa veoma bogatim i raznovrsnim prirodnim resursima (najpovoljnija prirodna veza sa Srbijom, sedam rječnih dolina sa zavidnim  hidropotencijalom za mini i srednje elektrane, poljoprivrednim zemljištem, pašnjacima i  posebno kompleksima industrijske i druge šume) sada, najnerazvijeniji dio, jedne od  najnerazvijenijih opština u Crnoj Gori - beranske opštine.  4. Osim kancelarije matičara, odjeljenja Pošte, zdravstvene stanice , četiri osnovne, kao i ogranak srednjet  ehničkog škplskog centra, u Petnjici nema druge javne  službe tako da su građani iz sela udaljenih i do 40-tak km od opštinskog centra -  Berana, prinuđeni da i za najobičniju potvrdu, čak i socijalnu pomoć, izgube odlazeći i  čekajući pred šalterima opštinskih službi najčešće i po više dana.  5. I postojeća zdravstvena stanica u Petnjici, koja bi prema broju stanovnika trebala biti Dom zdravlja, po uslovima, doskora je, sve dok nijesu pomogle međunarodne  humanitarne organizacije, više ličila na sve drugo  nego na zdravstvenu  ustanovu. 6. Kod obilja vode na području i sam mjesni centar – Petnjica je bez vode, jer nikada „nije bilo dovoljno“ sredstava da se uradi valjani vodovod.  7. U veći dio električne mreže na području decenijama već  nije uložen ni jedan jedini cent budžetskih sredstava, tako da je veći dio u katasrofalnom stanju. Ni kapacitet  PTT mreže ni izbliza – kvalitativno, ni kvantitativno ne zadovoljava potrebe stanovništva, a znatan dio područja izvan je dometa kako signala RTV CG, tako i bilo koje druge  TV mreže u Republici.  8. I ako je ovo područje geografski najpogodnije i najuslovnije za saobraćajno povezivanje Crne Gore sa Srbijom i Kosovom, nakon izgradnje magistralnog puta od  Berana prema Rožajama znatno nepovoljnijim pravcem preko Dapsića i prevoja, odnosno tunela “Lokve”, početkom 70-tih godina minulog vijeka, područeje je  komunikacijski potpuno zapostavljeno, te je i dan danas pravo umjeće i hrabrost stići bilo kakvim prevozom do pojedinih mjesnih centara, škola ili trgovina i, pogotovu,  najbližih gradskih centara: Berana, Rožaja i Bilelog Polja.   9. Takođe, uprkos činjenici da u ukupnom broju stanovnika u Opštini Berane, područje Petnjice čini, bezmalo, jednu trećinu, u broju zaposlenih ukupno u privredi i  vanprivredi Opštine, posebno u javnim preduzećima i državnim ustanovama i službama, stanovništvo sa ovog područja procentualno ne učestuje iznad tri procenta. Riječju, sve relevantne činjenice govore  da potencijali ovog kraja nijesu na pravi način valorizovani u okviru opštine Berane. Šta više, dominantno je uvjerenje  građana da je Petnjica u svakom pogledu zapostavljena. Stoga građani i svi politički i uopšte javni uglednici smatraju da bi se tek vraćanjem  statusa opštine Području veoma izdašni prirodni potencijali područja  mogli na pravi način iskoristiti.   U tom smislu, u više navrata,  počev od  1991. Godine do  danas, politički predstavnici, odnosno  građani sa područja Petnjice  pokretali su  inicijative da se Petnjici vrati status opštine. Foramlno  pravno učinili su to i 1991, istovremeno kada i građani Andrijevice,  potom 1998, pa- uz podršku 7.523 građana -  2002. godine i, konačno,  2010.godine.   Tek dva posljednja dva zahtjeva su stigla do dnevnog reda  Skupštine Crne Gore.  Zahtjev građana od 2002.godine je, međutim, uprkos svoj i  formalnopravnoj i suštinskoj utemeljenosti, odnosno proceduralnoj  korektnosti, Skupština Crne Gore je, nakon više neshvatljivih  odlaganja,   uvrstila u dnevni red Druge sjednice prvog redovnog  zasijedanja u 2005. Godini. Rasprava o konkretnom predlogu  započeta je 11. maja  a nastavljena 25. maja. Nakon višesatne rasprave, glasanje je obavljeno prozivkom. Tom prilikom 36 poslanika se podržalo Predlog građana Petnjice, dok  se njih 30 uzdržalo od stava. Uprkos činjenici da je, shodno tada važećoj ustavnoj normi, podsjetnikom nadležne službe za sjednicu od 12. aprila, odnosno u vrijeme  utvrđivanja dnevnog reda bilo naznačeno da se o ovom predlogu odlučuje „većinom glasova prisutnih poslanika“, podsjetnikom od 24 maja uoči početka rasprave o ovom  predlogu, tumačenje je preinačeno u stav da se odlučuje „ apsolutnom većinom(većinom ukupnog broja poslanika) i predsjednik Skupštine Crne Gore je konstatovao da  „Predlog zakona nije dobio potrebnu većinu“. Tako je, pod - u najblažem- veoma diskutabilnim formalno-pravnim okolnostima, skončala još jedna sasvim legitimna   inicijativa.   I drugi zahtjev, odnosno predlog u formi amadmana od   21.decembra 2009. godine je slično skončao. Na sjednici Skupštine Crne Gore od  aprila  2010. Godine, pred  sam kraj rasprave, kada je bila gotovo izvjesna poslanička većina za  vraćanje statusa opštine području Petnjice, predstavnik Vlade – Dragan  Pejanović, povuka je Predlog  zakona iz dalje procedure čime je onemogućeno konačno izjašnjavanje.  Posljedica svega je zabrinjavajuća demografska devastacija odnosno  raseljavanje ovog, u suštini, veoma životnog i prirodno bogatog područja. Postoji opasnost da,  ukoliko  bi se iseljavanje nastavilo, dosadašnjom dinamikom, ovo područje ostane potpuno bez stanovnika. Upravo je prilika  za ispravljanje svih počinjenih i nepravdi i štete. Ovo tim prije  što osnivanjem opštine Petnjica niko ne gubi, već svi dobijamo.   U Elaboratu o ekonomskoj, društvenoj i političkoj opravdanosti osnivanja opštine Petnjica, kojeg vam dostavljamo, šire je analiziran razvoj petnjičkog kraja prije i  poslije ukidanja opštine, kao i razlozi za osnivanje opštine. Ovdje ističemo sledeće činjenice:   Zahtjev za vraćanje statusa opštine Petnjica ima  svoje puno opravdanje kako zbog specifičnosti predmetnog područja, tako i zbog toga što bi to bitno doprinijelo  ukupnom razvoju područja i boljem korišćenju raspoloživih resursa.   Zahtjev je višestruko osnovan, jer se temelji na realnoj potrebi i građana  i države a, istovremeno je i riječ o jednom od osnovnih ljudskih prava – pravu na lokalnu  samoupravu. Vraćanjem statusa opštine Petnjici niko ne gubi, već svi dobijaju. Građani Područja, uz odgovarajući tretman od strane državnih organa, dobijaju mogućnost adekvatnijeg servisiranja svojih potreba, dok država dobija mogućnost boljeg i  efikasnijeg korišćenja ljudskih i prirodnih resursa. Sa konstrituisanjem područja Petnjice u posebnu opštinu i, umnogome, glomazna i mnogoljudna opština Berane postaje organizaciono skladnija i rasterećenija od prigovora o neadekvatnoj brizi o jednom velikom području i njegovim žiteljima. Područje Petnjice,  zvano Gornji Bihor, je  kompaktna  prirodna, privredna i kulturolaška cjelina na sjveroistočnom dijelu Opštine Berane, prema granici Crne Gore sa Srbijom.  U katastarskoj dokumentaciji područje Petnjice je evidentirano u okviru 9 katastarskih cjelina(opština): Petnjica, Hazane, Dobrodole, Javorova, Radmance, Savin Bor, Trpezi, Tucanje i Vrbica, ukupne površine oko 173 kvadratna kilometra, što čini oko 25 odsto ukupne površine Opštine Berane. Područje ima 28 naseljenih mjesta(sela i zaseoka) sa ukupno 2600 domaćinstava( kuća i stanova) od kojih 1387 živi stalno na području, dok ostali( radnici na  privremenom radu u inostranstvu i njihove porodice) u svojim kućama ili stanovima tek povremeno borave. Na posljednjem popisu stanovništva, od 2011. godine,  ukupno je  evidentirano  6.713 stalnih stanovnika( bez radnika na privremenom radu u inostranstvu sa stalnim prebivalištem na Području). Na prethodnom  popisu iz 2003. godine bilo   je  9.760 stanovnika. Područje je  organizovano   u 7 mjesnih zajednica: MZ Petnjica sa naseljima( mjesni centar Petnjica,  Lagatori, Radmance, Johovice, Godočelje, Paljuh, Laze); MZ  Tucanje(Tucanje, Vrševo, Hazane, Orahovo, Bare, Lješnica); MZ Vrbica( G. Vrbica i D.Vrbica); MZ Trpezi(Trpezi, Kalica, i Johova Voda); MZ Bor(Bor, Ponor i Trnavice);  MZ Savin Bor(Savin Bor, Dobrodole, Kruščica i Dašča Rijeka) i MZ Javorova(Javorova, Murovac i Poroče).   Od naselja jedino Petnjica ima formu gradskog naselja. Ostala su sva tipično ruralnog karaktera. Petnjica je, stoga, i do sada bila administrativni centar Područja, pa je realna pretpostavka da bude i sjedište  Opštine Petnica. Osnovni geografski i istorijski podaci Područje Petnjice, kompaktna je prirodna, privredna i kulturolaška cjelina. Područje je, inače,  dio šireg prostora beranske i bjelopoljske opštine – zvanog Bihor uz  granicu Crne Gore sa Srbijom.  Planinskim vijencem: Glinica, Miraj Brdo, Ciglen i Lađevac, Bihor je prirodno podijeljen na približno dva jednaka dijela: Donji  Bihor sa mjesnim centrima: Lozna,  Sipanje i Bistrica, i Gornji Bihor sa mjesnim centrom Petnjica.   Ovaj kraj je tako bio i ostao prirodna  spona  opština: Bijelo Polje, Berane i Rožaje, a istovremeno i država Crne Gore i Srbije. Sa nadmorskom visinom između 600 i   1800 metara  područje je u zoni umjerene kontinentalne klime i prirodno je veoma  životno.   Naziv područja Gornji Bihor datira od istoimenog - jednog od najvećih srednjevjekovnih utvrđenja i trgovačkih središta, zvanog Bihor, koje se nalazilo na brdu  Gradina, iznad sela Bioča i ušća rijeke Lješnice u Lim, na samom obodu područja Polica.   Prema arheološkim i drugim nalazima najstarije naseobine na ovom području, inače, datiraju još od perioda neolita.